Viêm da cơ địa (chàm sữa) ở trẻ: dưỡng ẩm là điều trị, không phải chăm sóc thêm

Bệnh nằm ở hàng rào da

Ở trẻ viêm da cơ địa, lớp sừng thiếu ceramide và filaggrin nên mất nước qua da nhiều, đồng thời dị nguyên và vi khuẩn dễ xâm nhập. Kết quả là da khô, đỏ, ngứa, tái đi tái lại theo đợt.

Bệnh hay khởi phát trong năm đầu đời, thường ở má, mặt duỗi tay chân; trẻ lớn hơn chuyển sang nếp gấp khuỷu, khoeo. Nhiều trẻ nhẹ dần và hết khi lớn, nhưng da vẫn khô hơn người khác suốt đời.

Nền tảng: dưỡng ẩm hàng ngày, kể cả khi da đang đẹp

• Bôi ngay sau tắm, khi da còn hơi ẩm, trong vòng 3 phút.
• Bôi ít nhất 2 lần/ngày và bôi cả vùng da lành. Lượng dùng thật sự cần khá nhiều — trẻ nhỏ khoảng 100–150 g mỗi tuần khi bệnh đang hoạt động.
• Ưu tiên loại không mùi, không cồn, không chất bảo quản gây kích ứng; kết cấu càng nhiều dầu càng giữ ẩm tốt (thuốc mỡ > kem > lotion).
• Tắm nước ấm 5–10 phút, sữa tắm dịu nhẹ pH acid, không chà xát, không dùng lá tắm hay xà phòng kiềm.

Đợt bùng phát: corticoid bôi dùng đúng thì an toàn

Nỗi sợ corticoid làm nhiều gia đình bôi quá ít, quá ngắn, khiến bệnh không kiểm soát được và rốt cuộc phải bôi nhiều hơn. Nguyên tắc là dùng loại có hoạt lực phù hợp vùng da, bôi đủ mạnh trong đợt viêm rồi giảm dần, theo chỉ định bác sĩ.

Vùng mặt và nếp gấp chỉ dùng loại hoạt lực nhẹ và trong thời gian ngắn. Đo lượng theo đơn vị đầu ngón tay giúp không bôi thiếu cũng không bôi thừa.

Bôi corticoid trước, chờ vài phút rồi bôi dưỡng ẩm chồng lên — hoặc ngược lại đều được, miễn là làm cả hai.

Chuyện kiêng ăn

Chỉ một tỉ lệ nhỏ trẻ viêm da cơ địa thật sự có dị ứng thức ăn làm bệnh nặng hơn, và cần bác sĩ xác định bằng bệnh sử rõ ràng, có khi cần test và thử loại trừ – thử lại. Kiêng tôm cua, cá, trứng, sữa một cách phòng xa làm trẻ thiếu chất và không làm da tốt lên.

Ngược lại, các hướng dẫn hiện nay khuyến khích cho trẻ tiếp xúc sớm với các thực phẩm dễ gây dị ứng trong giai đoạn ăn dặm để giảm nguy cơ dị ứng về sau.