Chọn kem dưỡng ẩm cho da trẻ: đọc nhãn thế nào cho đúng
ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026
Phân biệt ba nhóm hoạt chất dưỡng ẩm, cách chọn kết cấu theo mùa và theo vùng da, lượng bôi cần thiết cho trẻ viêm da cơ địa.
Ba nhóm thành phần, ba việc khác nhau
Sản phẩm tốt cho da trẻ thường phối cả ba. Riêng humectant dùng một mình trong không khí khô lại có thể làm da mất nước hơn — cần đi kèm lớp khoá ẩm.
| Nhóm | Cách hoạt động | Ví dụ |
|---|---|---|
| Làm mềm (emollient) | Lấp khe hở giữa các tế bào sừng, làm da mịn | Ceramide, cholesterol, acid béo |
| Khoá ẩm (occlusive) | Tạo màng ngăn bay hơi nước qua da | Petrolatum, dầu khoáng, lanolin, dimethicone |
| Hút ẩm (humectant) | Kéo nước vào lớp sừng | Glycerin, urea, acid hyaluronic |
Chọn kết cấu
- Thuốc mỡ (ointment): giữ ẩm mạnh nhất, hợp da rất khô, vùng tay chân, mùa lạnh, ban đêm. Nhược điểm là nhờn.
- Kem (cream): cân bằng, dùng hằng ngày được cho hầu hết trẻ.
- Lotion: loãng, nhiều nước, mát nhưng giữ ẩm kém — chỉ hợp da khô nhẹ hoặc thời tiết nóng ẩm.
Tránh gì trên da trẻ nhỏ
- Hương liệu, tinh dầu nồng, cồn khô, chiết xuất thực vật lạ — nguồn kích ứng và dị ứng tiếp xúc thường gặp.
- Sản phẩm chứa acid tẩy da chết, retinoid, corticoid trộn sẵn không rõ nguồn gốc.
- Kem trộn, kem không nhãn mác — nhiều mẫu bị phát hiện có corticoid mạnh, gây teo da khi bôi lâu.
Bôi bao nhiêu và bôi khi nào
Ngay sau tắm khi da còn ẩm, và thêm ít nhất một lần nữa trong ngày. Với trẻ viêm da cơ địa đang có tổn thương, hướng dẫn của NICE ước tính nhu cầu khoảng 250 g mỗi tuần cho trẻ lớn — nghĩa là dùng rất rộng tay, không phải chấm nhẹ vài chỗ.
Lấy sản phẩm bằng thìa hoặc que sạch nếu dùng hũ, để không đưa vi khuẩn vào hộp dùng chung.
Đưa bé đi khám ngay khi
- Da đỏ rát tăng lên sau khi bôi — nghi kích ứng hoặc dị ứng tiếp xúc
- Da chảy dịch, đóng mài vàng, có mủ
- Da khô nứt sâu, chảy máu, đau
- Trẻ khô da toàn thân kèm chậm lớn, tóc thưa — cần loại trừ bệnh lý khác
Câu hỏi thường gặp
Dầu dừa, dầu ô liu bôi cho bé được không?
Không khuyến khích dùng thường quy. Nghiên cứu cho thấy dầu ô liu có thể làm hàng rào da xấu đi ở trẻ nhũ nhi; dầu dừa dịu hơn nhưng vẫn kém các sản phẩm được bào chế riêng cho da viêm.
Da bé đang đẹp có cần bôi tiếp không?
Có, với trẻ viêm da cơ địa. Bôi duy trì giữa các đợt là cách chính để giãn đợt bùng phát và giảm nhu cầu dùng corticoid.
Sản phẩm liên quan tại nhà thuốc
Các mục dưới đây thuộc nhóm hoạt chất bài viết đề cập và hiện có tại Nhà thuốc Nhi đồng Hiếu Phúc. Dược sĩ tư vấn liều dùng theo cân nặng trước khi giao.
Tài liệu tham khảo — Việt Nam
- Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh da liễu (Quyết định 75/QĐ-BYT ngày 13/01/2015).
- Bệnh viện Da liễu Trung ương. Hướng dẫn chăm sóc da trẻ viêm da cơ địa.
Tài liệu tham khảo — Quốc tế
- NICE Clinical Guideline CG57. Atopic eczema in under 12s.
- Danby SG và cs. Effect of olive and sunflower seed oil on the adult skin barrier. Pediatr Dermatol. 2013;30(1):42–50.
- Eichenfield LF và cs. AAD Guidelines of care for the management of atopic dermatitis, Section 2: Topical therapies. J Am Acad Dermatol. 2014.
Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.
Đọc thêm
Viêm da cơ địa (chàm sữa) ở trẻ: dưỡng ẩm là điều trị, không phải chăm sóc thêm
Chàm sữa là bệnh mạn tính của hàng rào da. Dưỡng ẩm đều đặn cùng corticoid bôi đúng đợt kiểm soát được bệnh; kiêng ăn tràn lan thì không.
Chốc lở ở trẻ em: mụn nước hoá mủ, đóng mài vàng mật ong
Chốc là nhiễm khuẩn da nông rất dễ lây ở trẻ. Bôi kháng sinh tại chỗ như mupirocin đủ cho thể khu trú; thể lan rộng cần kháng sinh uống theo đơn.
Hăm tã: xử trí theo mức độ và cách nhận ra hăm do nấm
Hăm tã do da tiếp xúc lâu với nước tiểu, phân và ma sát. Kem kẽm oxide và thay tã thường xuyên giải quyết phần lớn; hăm do nấm cần thuốc khác.
Tay chân miệng: chăm sóc tại nhà và những dấu hiệu phải nhập viện ngay
Phần lớn tay chân miệng độ 1 chăm sóc tại nhà. Bài viết nêu cách giảm đau miệng cho trẻ ăn được, và các dấu hiệu chuyển độ phải đưa đi viện lập tức.