Trang chủ Góc sức khoẻ Da liễu Tay chân miệng: chăm sóc tại nhà và những dấu hiệu phải nhập viện ngay

Tay chân miệng: chăm sóc tại nhà và những dấu hiệu phải nhập viện ngay

ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026

Phần lớn tay chân miệng độ 1 chăm sóc tại nhà. Bài viết nêu cách giảm đau miệng cho trẻ ăn được, và các dấu hiệu chuyển độ phải đưa đi viện lập tức.

Phiếu dặn dò: Tay chân miệng: chăm sóc tại nhà và những dấu hiệu phải nhập viện ngay
Phiếu dặn dò để lưu về máy
Một tấm ảnh gồm phần chăm sóc và theo dõi và các dấu hiệu phải đi khám. Lưu vào máy để lúc cần mở ra xem, không cần mạng.
Dùng điện thoại: bấm “Xem cỡ lớn” rồi nhấn giữ vào ảnh để lưu.

Bệnh diễn tiến ra sao

Tay chân miệng do enterovirus, hay gặp nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Trẻ sốt 1–2 ngày rồi nổi bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông, gối, kèm loét miệng làm trẻ đau, chảy nước miếng, bỏ ăn.

Đa số khỏi sau 7–10 ngày. Nguy hiểm nằm ở nhóm EV71 có thể gây biến chứng thần kinh, hô hấp, tuần hoàn — diễn tiến rất nhanh, thường trong ngày thứ 2 đến ngày thứ 5.

Chăm sóc tại nhà

  • Hạ sốt bằng paracetamol 10–15 mg/kg mỗi 4–6 giờ khi sốt trên 38,5°C. Không dùng aspirin.
  • Cho ăn thức ăn lỏng, nguội, mềm; sữa lạnh, sữa chua, kem giúp trẻ dễ nuốt hơn. Tránh thức ăn mặn, chua, nóng.
  • Uống nước nhiều lần trong ngày. Dùng ống hút hoặc muỗng nhỏ nếu miệng đau.
  • Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng; sang thương da để khô thoáng, có thể chấm dung dịch màu sát khuẩn.
  • Không chọc vỡ bóng nước, không bôi thuốc lá lên tổn thương.

Phòng lây

Virus lây qua phân – miệng và dịch tiết. Rửa tay bằng xà phòng cho cả trẻ và người chăm sóc, khử khuẩn đồ chơi, sàn nhà, tay nắm cửa bằng dung dịch chứa clo. Cho trẻ nghỉ học ít nhất 10 ngày kể từ khi khởi bệnh.

Đưa bé đi khám ngay khi

  • Sốt cao trên 39°C khó hạ, hoặc sốt trên 2 ngày
  • Giật mình chới với — nhất là lúc thiu thiu ngủ; đếm được trên 2 lần trong 30 phút là dấu hiệu nặng
  • Run chi, đi loạng choạng, ngồi không vững, yếu tay chân
  • Thở nhanh, thở mệt, da nổi bông, vã mồ hôi, tay chân lạnh
  • Nôn nhiều, li bì, quấy khóc liên tục không dỗ được, mạch nhanh
  • Không uống được, tiểu ít

Câu hỏi thường gặp

Trẻ đau miệng quá không chịu ăn, làm sao?

Ưu tiên giữ đủ nước hơn là ép ăn. Uống sữa lạnh, sữa chua, cháo nguội, nước trái cây không chua. Cho paracetamol trước bữa ăn 30 phút giúp trẻ ăn dễ hơn.

Bệnh này bị rồi có bị lại không?

Có. Nhiều chủng enterovirus khác nhau gây bệnh nên trẻ có thể mắc lại lần sau.

Sản phẩm liên quan tại nhà thuốc

Các mục dưới đây thuộc nhóm hoạt chất bài viết đề cập và hiện có tại Nhà thuốc Nhi đồng Hiếu Phúc. Dược sĩ tư vấn liều dùng theo cân nặng trước khi giao.

Dung Dịch Sát Khuẩn Milian Quang Xanh (Chai 17ml) · Methylene blue tím, Gentian, Glycerin, Menthol15.000đ

Tài liệu tham khảo — Việt Nam

  1. Bộ Y tế. Quyết định 1003/QĐ-BYT ngày 30/3/2012 — Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh Tay – Chân – Miệng.
  2. Bệnh viện Nhi đồng 1. Phác đồ điều trị Nhi khoa — Bệnh tay chân miệng.

Tài liệu tham khảo — Quốc tế

  1. WHO Western Pacific Region. A Guide to Clinical Management and Public Health Response for Hand, Foot and Mouth Disease (HFMD), 2011.
  2. CDC. Hand, Foot, and Mouth Disease — Clinical Overview.
tay chân miệng ở trẻbé nổi bóng nước tay chântay chân miệng độ mấy phải nhập việntrẻ loét miệng không ăn đượcchăm sóc tay chân miệng tại nhà

Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.

Sổ theo dõi của bé
Ghi bú, ăn, ngủ, đi tiêu mỗi ngày vài con số. Lần sau đi khám, ba mẹ đưa bác sĩ xem cả tuần chứ không chỉ hôm khám.
Mở trang của bé

Đọc thêm