Chốc lở ở trẻ em: mụn nước hoá mủ, đóng mài vàng mật ong
ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026
Chốc là nhiễm khuẩn da nông rất dễ lây ở trẻ. Bôi kháng sinh tại chỗ như mupirocin đủ cho thể khu trú; thể lan rộng cần kháng sinh uống theo đơn.
Nhận biết
Chốc do tụ cầu vàng, đôi khi liên cầu, gây tổn thương ở lớp nông của da. Bắt đầu bằng dát đỏ rồi mụn nước, mụn mủ, vỡ ra để lại lớp mài vàng như mật ong — dấu hiệu đặc trưng. Vị trí hay gặp là quanh mũi, miệng, tay chân, hoặc trên nền vết côn trùng cắn, vết chàm gãi trầy.
Bệnh lây trực tiếp qua tiếp xúc và qua khăn, đồ chơi. Trẻ đi nhà trẻ thường lây cho nhau nhanh.
Chăm sóc tại chỗ
Tổng quan Cochrane cho thấy kháng sinh bôi tại chỗ có hiệu quả tương đương hoặc hơn kháng sinh uống với chốc khu trú, và ít tác dụng phụ toàn thân hơn.
- Rửa nhẹ vùng tổn thương bằng nước sạch và xà phòng dịu, làm mềm để bong mài trước khi bôi thuốc.
- Bôi kháng sinh tại chỗ như mupirocin 2% hoặc acid fusidic, 2–3 lần/ngày trong 5–7 ngày, theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.
- Dung dịch màu sát khuẩn như Milian có thể dùng làm khô tổn thương rỉ dịch.
- Cắt móng tay, không cho trẻ gãi; băng nhẹ nếu cần để tránh lây lan.
Khi nào cần kháng sinh uống
Kháng sinh uống là thuốc kê đơn — cần bác sĩ khám và kê, không tự mua.
- Tổn thương nhiều, lan rộng nhiều vùng cơ thể
- Có bọng nước lớn (chốc bọng nước), sốt, hạch to
- Bôi thuốc đúng 5–7 ngày không cải thiện
- Trẻ có bệnh nền, suy giảm miễn dịch, hoặc chàm nặng lan toả
Chặn lây trong nhà và ở lớp
- Khăn mặt, khăn tắm, ga gối riêng; giặt nước nóng.
- Rửa tay thường xuyên cho cả nhà.
- Trẻ có thể trở lại lớp sau 24–48 giờ dùng thuốc và khi tổn thương đã khô, che kín.
- Điều trị luôn nền chàm hoặc ghẻ nếu có — không xử lý gốc thì chốc tái đi tái lại.
Đưa bé đi khám ngay khi
- Sốt, tổn thương lan nhanh, sưng nóng đỏ quanh vùng chốc
- Bọng nước lớn, da bong từng mảng
- Nước tiểu sẫm màu, phù mặt sau đợt chốc — nghi viêm cầu thận cấp sau nhiễm liên cầu
- Trẻ nhũ nhi dưới 2 tháng có mụn mủ da
Câu hỏi thường gặp
Bôi thuốc đỏ, xanh methylen có được không?
Các dung dịch màu giúp sát khuẩn và làm khô, dùng được cho tổn thương rỉ dịch, nhưng che mất màu sắc tổn thương nên khó theo dõi. Kháng sinh bôi vẫn là điều trị chính cho chốc.
Có được nặn mụn mủ cho nhanh khỏi không?
Không. Nặn làm vi khuẩn lan ra vùng da lành và tăng nguy cơ để sẹo.
Sản phẩm liên quan tại nhà thuốc
Các mục dưới đây thuộc nhóm hoạt chất bài viết đề cập và hiện có tại Nhà thuốc Nhi đồng Hiếu Phúc. Dược sĩ tư vấn liều dùng theo cân nặng trước khi giao.
Tài liệu tham khảo — Việt Nam
- Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh da liễu (Quyết định 75/QĐ-BYT ngày 13/01/2015) — Chốc.
- Bộ Y tế. Dược thư Quốc gia Việt Nam — chuyên luận mupirocin, acid fusidic.
Tài liệu tham khảo — Quốc tế
- Koning S và cs. Interventions for impetigo. Cochrane Database Syst Rev. 2012;1:CD003261.
- Stevens DL và cs. IDSA Practice Guidelines for the Diagnosis and Management of Skin and Soft Tissue Infections. Clin Infect Dis. 2014;59(2):e10–e52.
Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.
Đọc thêm
Viêm da cơ địa (chàm sữa) ở trẻ: dưỡng ẩm là điều trị, không phải chăm sóc thêm
Chàm sữa là bệnh mạn tính của hàng rào da. Dưỡng ẩm đều đặn cùng corticoid bôi đúng đợt kiểm soát được bệnh; kiêng ăn tràn lan thì không.
Chọn kem dưỡng ẩm cho da trẻ: đọc nhãn thế nào cho đúng
Phân biệt ba nhóm hoạt chất dưỡng ẩm, cách chọn kết cấu theo mùa và theo vùng da, lượng bôi cần thiết cho trẻ viêm da cơ địa.
Hăm tã: xử trí theo mức độ và cách nhận ra hăm do nấm
Hăm tã do da tiếp xúc lâu với nước tiểu, phân và ma sát. Kem kẽm oxide và thay tã thường xuyên giải quyết phần lớn; hăm do nấm cần thuốc khác.
Tay chân miệng: chăm sóc tại nhà và những dấu hiệu phải nhập viện ngay
Phần lớn tay chân miệng độ 1 chăm sóc tại nhà. Bài viết nêu cách giảm đau miệng cho trẻ ăn được, và các dấu hiệu chuyển độ phải đưa đi viện lập tức.