Rôm sảy ở trẻ: làm mát chứ không phải bôi thuốc
ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026
Rôm sảy là tắc ống tuyến mồ hôi do nóng ẩm. Điều trị chính là hạ nhiệt, mặc thoáng và giữ da khô; thuốc bôi hầu như không cần.
Cơ chế và các thể
Trong thời tiết nóng ẩm, ống dẫn mồ hôi bị bít, mồ hôi ứ lại dưới da gây các nốt li ti. Thể nông (miliaria crystallina) là những mụn nước trong như giọt sương, không viêm. Thể hay gặp hơn (miliaria rubra) là các sẩn đỏ, ngứa rát, tập trung ở cổ, lưng, ngực, vùng bị bịt kín.
Trẻ nhũ nhi dễ bị vì tuyến mồ hôi chưa trưởng thành và thường bị mặc quá ấm.
Xử trí
Rôm sảy thường hết trong vài ngày khi trẻ được làm mát. Dung dịch làm dịu như calamin dùng được nếu trẻ ngứa nhiều, nhưng không bắt buộc.
- Hạ nhiệt môi trường: quạt, máy lạnh, phòng thoáng. Đây là điều trị chính.
- Mặc quần áo cotton rộng, mỏng; bỏ bớt lớp bao tay, bao chân, mũ khi trong nhà.
- Tắm nước mát vài lần trong ngày, lau khô nhẹ nhàng, đặc biệt các nếp gấp.
- Không bôi kem đặc, dầu, thuốc mỡ dày lên vùng rôm — càng bít thêm.
- Không dùng phấn rôm: dễ vón khi gặp mồ hôi và bột hít phải gây hại cho phổi trẻ nhỏ.
Phân biệt với những thứ hay nhầm
- Chàm: da khô, tróc vảy, mạn tính, ở má và nếp gấp — cần dưỡng ẩm chứ không phải làm khô.
- Nhiễm nấm nếp gấp: đỏ ẩm, có sẩn mụn mủ vệ tinh.
- Nhiễm khuẩn da: mụn mủ, sưng nóng đau, có khi sốt.
- Phát ban do virus: xuất hiện toàn thân, thường kèm sốt.
Đưa bé đi khám ngay khi
- Các nốt hoá mủ, sưng nóng đỏ, đau
- Sốt kèm phát ban lan toàn thân
- Trẻ quấy nhiều, bỏ bú, li bì
- Rôm không hết sau 1 tuần dù đã làm mát
Câu hỏi thường gặp
Tắm nước lá cho bé hết rôm được không?
Không nên. Nước lá không tiệt trùng, dễ gây kích ứng và bội nhiễm trên da đang tổn thương. Tắm nước sạch mát và giữ trẻ thoáng là đủ.
Trẻ bị rôm có nên nằm điều hoà không?
Có. Giữ phòng khoảng 26–28°C, không để luồng gió thổi thẳng vào trẻ, kết hợp giữ ẩm không khí vừa phải.
Tài liệu tham khảo — Việt Nam
- Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh da liễu (Quyết định 75/QĐ-BYT ngày 13/01/2015).
- Bệnh viện Da liễu Trung ương. Tài liệu chăm sóc da trẻ em mùa nóng.
Tài liệu tham khảo — Quốc tế
- Guerra KC, Toncar A, Krishnamurthy K. Miliaria. StatPearls, cập nhật 2023.
- Paller AS, Mancini AJ. Hurwitz Clinical Pediatric Dermatology, chương về rối loạn tuyến mồ hôi.
Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.
Đọc thêm
Viêm da cơ địa (chàm sữa) ở trẻ: dưỡng ẩm là điều trị, không phải chăm sóc thêm
Chàm sữa là bệnh mạn tính của hàng rào da. Dưỡng ẩm đều đặn cùng corticoid bôi đúng đợt kiểm soát được bệnh; kiêng ăn tràn lan thì không.
Chọn kem dưỡng ẩm cho da trẻ: đọc nhãn thế nào cho đúng
Phân biệt ba nhóm hoạt chất dưỡng ẩm, cách chọn kết cấu theo mùa và theo vùng da, lượng bôi cần thiết cho trẻ viêm da cơ địa.
Chốc lở ở trẻ em: mụn nước hoá mủ, đóng mài vàng mật ong
Chốc là nhiễm khuẩn da nông rất dễ lây ở trẻ. Bôi kháng sinh tại chỗ như mupirocin đủ cho thể khu trú; thể lan rộng cần kháng sinh uống theo đơn.
Hăm tã: xử trí theo mức độ và cách nhận ra hăm do nấm
Hăm tã do da tiếp xúc lâu với nước tiểu, phân và ma sát. Kem kẽm oxide và thay tã thường xuyên giải quyết phần lớn; hăm do nấm cần thuốc khác.
