Mề đay ở trẻ: khi nào chỉ cần thuốc kháng histamin, khi nào là cấp cứu

Nhận biết

Mề đay là những sẩn phù màu hồng hoặc trắng nhạt, ngứa, nổi gồ trên da, đặc trưng ở chỗ mỗi sang thương xuất hiện rồi lặn trong vòng dưới 24 giờ mà không để lại vết. Ban có thể di chuyển chỗ này sang chỗ khác trong ngày.

Mề đay cấp kéo dài dưới 6 tuần. Ở trẻ em, nguyên nhân hay gặp nhất là nhiễm virus, sau đó là thuốc và thức ăn; rất nhiều trường hợp không xác định được nguyên nhân dù tìm kỹ.

Điều trị

• Kháng histamin thế hệ 2 (cetirizin, loratadin, desloratadin, fexofenadin) là lựa chọn đầu tay — ít gây buồn ngủ, dùng 1 lần/ngày, liều theo cân nặng và tuổi.
• Nhóm thế hệ 1 như chlorpheniramin gây buồn ngủ, ảnh hưởng học tập, không khuyến cáo dùng thường quy cho trẻ.
• Chườm mát, mặc đồ rộng, tránh nóng và gãi mạnh.
• Ngưng thuốc hoặc thức ăn nghi ngờ nếu triệu chứng xuất hiện rõ ràng ngay sau khi dùng, và báo bác sĩ.
• Corticoid uống chỉ dùng đợt ngắn trong ca nặng, theo chỉ định bác sĩ. Không tự dùng, càng không dùng kéo dài.

Dấu hiệu phản vệ — cấp cứu ngay

Mề đay đi kèm bất kỳ dấu hiệu nào sau đây là phản vệ, phải gọi cấp cứu và tới bệnh viện gần nhất, không chờ uống thuốc xem sao:

• Khó thở, thở rít, khàn tiếng, ho sặc
• Sưng môi, lưỡi, quanh mắt, sưng vùng cổ
• Nôn ói, đau bụng dữ dội sau khi ăn hoặc dùng thuốc
• Da tái, vã mồ hôi, lơ mơ, ngất

Trẻ từng phản vệ cần được bác sĩ hướng dẫn kế hoạch xử trí và cân nhắc kê bút tiêm adrenalin mang theo.

Mề đay mạn

Nếu ban tái đi tái lại trên 6 tuần, phần lớn là mề đay mạn tự phát — không phải do thức ăn. Điều trị theo hướng dẫn quốc tế là duy trì kháng histamin thế hệ 2, tăng liều dần dưới sự theo dõi của bác sĩ. Kiêng ăn hàng loạt trong giai đoạn này thường vô ích và làm trẻ thiếu chất.