Cơn hen cấp ở trẻ: xử trí tại nhà và dấu hiệu phải đi cấp cứu

Nhận ra cơn hen đang nặng lên

• Thở nhanh hơn thường ngày, thở rít, phải gắng sức mới thở được
• Co lõm hõm ức, co kéo cơ liên sườn, cánh mũi phập phồng
• Nói hoặc bú bị ngắt quãng, không nói hết câu
• Bé phải ngồi cúi người ra trước mới dễ thở, không nằm được
• Môi hoặc móng tay tím, bé lừ đừ hoặc kích thích bứt rứt

Trẻ nhỏ thường mệt trước khi thấy tím — đừng chờ tới lúc tím mới đi. Bé lừ đừ bất thường trong cơn khó thở là dấu hiệu nặng.

Lưu đồ xử trí cơn hen tại nhà

Xịt thuốc đúng cách quan trọng không kém chọn thuốc

• Luôn dùng buồng đệm. Trẻ nhỏ dùng buồng đệm có mặt nạ, trẻ lớn dùng ống ngậm.
• Lắc bình trước mỗi nhát xịt. Gắn bình vào buồng đệm, xịt MỘT nhát rồi cho bé hít 5 đến 6 nhịp thở bình thường.
• Muốn xịt nhát thứ hai thì chờ khoảng 30 đến 60 giây, xịt lại từ đầu — không xịt liền hai nhát vào buồng đệm cùng lúc.
• Với mặt nạ: úp kín quanh mũi miệng, không để hở.
• Rửa buồng đệm bằng nước ấm pha chút nước rửa chén, để khô tự nhiên, không lau khô bằng khăn vì gây tĩnh điện hút thuốc bám thành.

Rất nhiều ca gọi là hen khó kiểm soát thật ra chỉ là xịt sai kỹ thuật. Mỗi lần tái khám nên mang bình và buồng đệm theo để bác sĩ xem bé xịt.

Sau cơn thì làm gì

GINA 2026 nhấn mạnh: chỉ một đợt cấp phải đi cấp cứu hoặc phải uống corticoid ngắn ngày đã đủ để rà lại toàn bộ điều trị dự phòng. Hết cơn không có nghĩa là xong việc.

Buổi khám sau đợt cấp nên gồm: xem lại bé xịt thuốc thế nào, rà yếu tố khởi phát trong nhà, xem có cần nâng bậc dự phòng không, và viết lại kế hoạch hành động cho gia đình.