Màu phân trẻ sơ sinh nói gì? Bảng màu đối chiếu tải về
ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026
Phân vàng, xanh, nâu đều có thể bình thường. Nhưng phân bạc màu hoặc trắng như đất sét ở trẻ dưới 2 tháng là dấu hiệu phải đi khám ngay. Có bảng màu in ra dán tường.
Vì sao chuyện màu phân lại quan trọng đến vậy
Với trẻ sơ sinh, màu phân là cửa sổ nhìn vào đường mật. Mật làm phân có màu vàng nâu; nếu mật không xuống được ruột thì phân mất màu, nhạt dần rồi trắng như đất sét.
Bệnh đáng sợ nhất đứng sau dấu hiệu này là teo đường mật bẩm sinh. Bệnh này có mốc thời gian rất khắt khe: mổ Kasai trước 60 ngày tuổi thì cơ hội giữ được gan cao hơn nhiều, phát hiện muộn thì con đường còn lại là ghép gan. Nhiều nước phát thẻ màu phân cho mọi bà mẹ ngay tại bệnh viện chính vì lý do này.
Bảng màu đối chiếu
Cách dùng: mỗi lần thay tã, so màu phân trong tã với các ô màu. Ba ô có dấu cảnh báo là phải cho bé đi khám trong ngày. Nếu phân vào khoảng giữa hai ô mà bạn phân vân, hãy chụp hình tã dưới ánh sáng ban ngày rồi mang theo khi đi khám.
- Xanh đen (phân su): bình thường trong 2 đến 3 ngày đầu.
- Xanh rêu chuyển tiếp: bình thường khoảng ngày 3 đến ngày 5 khi sữa mẹ về.
- Vàng mù tạt có hạt: bình thường ở bé bú mẹ.
- Vàng nâu, nâu sáng: bình thường ở bé bú công thức hoặc đã ăn dặm.
- Xanh lá: phần lớn vẫn bình thường — hay gặp khi bé bú vặt, bú chưa hết cữ.
- Bạc màu, trắng ngà, trắng như đất sét: PHẢI ĐI KHÁM NGAY.
- Đỏ máu tươi hoặc đen như hắc ín: PHẢI ĐI KHÁM NGAY.
Lưu đồ: nhìn tã xong làm gì
Những màu phân KHÔNG đáng lo
- Xanh lá đậm: hay gặp khi bé bú vặt nhiều cữ ngắn nên nhận nhiều sữa đầu, hoặc mẹ ăn nhiều rau xanh. Bé vẫn bú tốt, lên cân đều thì không cần đổi sữa.
- Có hạt trắng lợn cợn như hạt cải: là mỡ sữa chưa tiêu hết, bình thường ở bé bú mẹ.
- Phân sệt, ngày đi 5 đến 8 lần ở bé bú mẹ: bình thường trong những tuần đầu.
- Bé bú mẹ đi tiêu thưa, vài ngày một lần nhưng phân vẫn mềm và bé không khó chịu: cũng bình thường.
- Phân có màu theo thức ăn khi bé đã ăn dặm: củ dền làm phân đỏ, rau xanh làm phân xanh.
Đưa bé đi khám ngay khi
- Phân bạc màu, trắng ngà hoặc trắng như đất sét
- Phân có máu tươi, hoặc đen như hắc ín
- Bé vàng da kéo dài quá 2 tuần tuổi, nước tiểu sẫm màu
- Bé bú kém, nôn ói nhiều, bụng chướng, không lên cân
Câu hỏi thường gặp
Bé đi phân xanh mấy ngày nay, có cần đổi sữa không?
Thường là không. Phân xanh phần lớn do bé bú vặt hoặc bú chưa hết cữ nên nhận nhiều sữa đầu. Nếu bé vẫn bú tốt, tiểu nhiều, lên cân đều thì theo dõi tiếp; đổi sữa liên tục dễ làm rối loạn thêm.
Phân hơi nhạt màu chứ chưa trắng hẳn thì sao?
Đừng chờ tới lúc trắng hẳn. Nếu thấy phân nhạt dần qua vài ngày, hoặc bạn phân vân giữa hai ô màu, hãy chụp hình tã dưới ánh sáng ban ngày và cho bé đi khám sớm — mốc 60 ngày tuổi rất quan trọng.
Bé bú mẹ 3 ngày mới đi tiêu một lần có phải táo bón không?
Nếu phân vẫn mềm, bé bú tốt và không quấy thì đó là chuyện bình thường ở bé bú mẹ, không phải táo bón. Táo bón là phân cứng, khô, bé rặn đau, chứ không tính theo số ngày.
Tài liệu tham khảo — Việt Nam
- Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi Trung ương — tài liệu sàng lọc teo đường mật bẩm sinh ở trẻ sơ sinh.
Tài liệu tham khảo — Quốc tế
- Chương trình sàng lọc bằng thẻ màu phân của Đài Loan và Nhật Bản — cơ sở của việc phát hiện teo đường mật trước 60 ngày tuổi.
- NASPGHAN / ESPGHAN — hướng dẫn tiếp cận vàng da ứ mật ở trẻ nhũ nhi.
Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.
Đọc thêm
Theo dõi làn da trẻ sơ sinh: vàng da tới đâu thì phải đi khám
Cách tự kiểm tra vàng da bằng cách ấn ngón tay lên da bé, mức vàng lan tới đâu thì phải đi khám, kèm bảng đối chiếu tải về và các dạng nổi trên da sơ sinh không đáng lo.
Xét nghiệm vi chất cho trẻ biếng ăn, suy dinh dưỡng: khi nào cần, hết bao nhiêu tiền
Bé biếng ăn có cần xét nghiệm vi chất không, chi phí bao nhiêu, xét nghiệm nào đáng làm và không xét nghiệm thì ăn gì để bù sắt, kẽm, vitamin D.
So sánh thành phần sữa công thức với sữa mẹ: sữa nào nhiều sắt hơn?
Bảng so sánh hàm lượng sắt, đạm, DHA, canxi của các sữa công thức 0-6 tháng bán tại Việt Nam theo công bố của nhà sản xuất, luôn lấy sữa mẹ làm mốc so sánh.
MCT (mỡ chuỗi trung bình) cho trẻ: khi nào thật sự cần, khi nào chỉ tốn tiền sữa
MCT là gì, cơ chế hấp thu đường tắt, bệnh nào thật sự cần MCT, dùng bao nhiêu và bao lâu, sữa nào có MCT, và vì sao MCT không làm bé biếng ăn tăng cân.
