Nhi đồng Hiếu PhúcGóc sức khoẻNhi đồng Hiếu Phúc
Bài viếtNhà thuốcTrang của béĐặt hẹn khám
Trang chủ › Góc sức khoẻ › Tiêu hoá › Trẻ đau bụng có nên xét nghiệm HP? Khuyến cáo mới nhất nói không

Trẻ đau bụng có nên xét nghiệm HP? Khuyến cáo mới nhất nói không

ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026

Hướng dẫn ESPGHAN và NASPGHAN 2024 khuyến cáo mạnh: không xét nghiệm H. pylori cho trẻ đau bụng chức năng, và xét nghiệm kháng thể trong máu là sai phương pháp.

Phiếu dặn dò: Trẻ đau bụng có nên xét nghiệm HP? Khuyến cáo mới nhất nói không
Phiếu dặn dò để lưu về máy
Một tấm ảnh gồm phần khi nào xét nghiệm hp và các dấu hiệu phải đi khám. Lưu vào máy để lúc cần mở ra xem, không cần mạng.
Dùng điện thoại: bấm “Xem cỡ lớn” rồi nhấn giữ vào ảnh để lưu.

Vì sao khuyến cáo lại nói không

Nhiễm H. pylori rất phổ biến ở Việt Nam, nhiều trẻ mang vi khuẩn này mà hoàn toàn không có triệu chứng. Ngược lại, đau bụng chức năng ở trẻ cũng rất phổ biến. Hai chuyện phổ biến gặp nhau thì rất dễ bị gán nhân quả cho nhau, trong khi thật ra không liên quan.

Hướng dẫn chung của ESPGHAN và NASPGHAN cập nhật năm 2024 ghi rõ: mục tiêu khi khảo sát triệu chứng tiêu hoá là tìm nguyên nhân gây ra triệu chứng, chứ không phải chỉ để chẩn đoán H. pylori. Và với trẻ đau bụng chức năng thì không có chỉ định xét nghiệm H. pylori, dù là xét nghiệm xâm lấn hay không xâm lấn. Đây là khuyến cáo mạnh với mức đồng thuận tuyệt đối.

Lưu đồ: khi nào mới xét nghiệm HP

Quyết định xét nghiệm H. pylori ở trẻ emTrẻ đau bụng hoặc khó tiêu kéo dàiCó dấu hiệu báo động hoặc nghi loét dạ dày tátràng? Nôn ra máu, tiêu phân đen, thiếu máuthiếu sắt kháng trị, sụt cân, đau thức giấcban đêmCó → Khám chuyên khoa tiêu hoá, cân nhắcNỘI SOIKhông → KHÔNG xét nghiệm H. pylori. Điềutrị theo hướng rối loạn chức năngNội soi có thấy loét hoặc trợt dạ dày tátràng?Có → Sinh thiết ít nhất 6 mảnh (3 thânvị, 3 hang vị), nuôi cấy và làm khángsinh đồKhông → Không sinh thiết riêng chỉ đểtìm H. pyloriTrước khi xét nghiệm: ngưng thuốc ức chế acidít nhất 2 tuần, ngưng kháng sinh và bismuth ítnhất 4 tuầnKHÔNG dùng xét nghiệm kháng thể trong máu,nước tiểu, nước bọt để chẩn đoán — cho kết quảkhông đáng tinĐiều trị theo kháng sinh đồ, kiểm tra lại saukhi kết thúc 6 đến 8 tuần bằng test thở hoặctest kháng nguyên trong phân
Quyết định xét nghiệm H. pylori ở trẻ em — Theo ESPGHAN/NASPGHAN 2024

Những thay đổi so với thực hành cũ

  • Không còn kiểu xét nghiệm rồi điều trị luôn: bản 2024 đã bỏ hẳn cách tiếp cận này.
  • Không xét nghiệm và không điều trị H. pylori với mục đích nâng tiểu cầu trong giảm tiểu cầu miễn dịch mạn — đảo ngược so với khuyến cáo năm 2017.
  • Không dùng mẫu phân để nuôi cấy hoặc làm kháng sinh đồ.
  • Không dùng clarithromycin khi chưa có kháng sinh đồ cho thuốc này.
  • Trẻ có người thân bậc một bị ung thư dạ dày thì nên làm xét nghiệm không xâm lấn — đây là điểm mới.

Vậy trẻ đau bụng chức năng thì làm gì

Việc đầu tiên và quan trọng nhất là giải thích cho gia đình hiểu bản chất bệnh, vì hiểu đúng giúp giảm lo lắng và giảm chính cơn đau. Sau đó chỉnh lối ăn: ăn chậm, chia bữa đều đặn, bớt món nhiều dầu mỡ và thực phẩm siêu chế biến.

Nếu bé thuộc thể đau thượng vị, bác sĩ có thể cho một đợt thuốc giảm tiết acid CÓ THỜI HẠN rồi đánh giá lại, chứ không dùng kéo dài vô định. Thuốc giảm tiết acid hiện đang bị kê quá rộng cho trẻ đau bụng mà không có bằng chứng trào ngược, trong khi thuốc này làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột và có tác dụng phụ.

Đưa bé đi khám ngay khi

  • Nôn ra máu hoặc tiêu phân đen
  • Đau bụng dữ dội, đau khu trú một chỗ, hoặc đau làm trẻ thức giấc
  • Sụt cân, da xanh xao, mệt nhiều
  • Nôn ói liên tục không ăn uống được

Câu hỏi thường gặp

Nhà có người bị HP, con có nên đi test không?

Nếu bé không có triệu chứng thì không cần tầm soát thường quy. Riêng trường hợp có người thân bậc một (cha mẹ, anh chị em ruột) bị ung thư dạ dày thì nên làm xét nghiệm không xâm lấn theo khuyến cáo mới.

Test HP bằng máu ở phòng khám gần nhà có tin được không?

Không nên dùng để chẩn đoán. Xét nghiệm kháng thể trong máu chỉ cho biết cơ thể từng tiếp xúc vi khuẩn, không phân biệt được đang nhiễm hay đã hết, và hướng dẫn 2024 khuyến cáo mạnh là không dùng.

Con dương tính HP nhưng không triệu chứng, có cần diệt không?

Nếu vi khuẩn được phát hiện tình cờ khi nội soi vì lý do khác, việc điều trị chỉ nên cân nhắc sau khi bác sĩ trao đổi kỹ lợi và hại với gia đình, không phải cứ dương tính là diệt.

Tài liệu tham khảo — Việt Nam

  1. Bệnh viện Nhi đồng 1, Bệnh viện Nhi Trung ương — hướng dẫn nội soi tiêu hoá trẻ em.

Tài liệu tham khảo — Quốc tế

  1. Homan M, Jones NL, Bontems P và cs. Updated joint ESPGHAN/NASPGHAN guidelines for management of Helicobacter pylori infection in children and adolescents. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2024;78(3):758-785, doi:10.1002/jpn3.12314.
  2. Rome V — Pediatric functional gastrointestinal disorders. Gastroenterology 2026.
trẻ đau bụng có nên xét nghiệm hpxét nghiệm hp cho trẻ emtest hp qua máu có chính xác khôngvi khuẩn hp ở trẻ em có cần diệt khôngtest thở hp trẻ em

Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.

Sổ theo dõi của bé
Ghi bú, ăn, ngủ, đi tiêu mỗi ngày vài con số. Lần sau đi khám, ba mẹ đưa bác sĩ xem cả tuần chứ không chỉ hôm khám.
Mở trang của bé

Đọc thêm

Tiêu chảy cấp ở trẻ em: xử trí đúng trong 5 ngày đầu

Trẻ tiêu chảy cấp cần bù nước bằng oresol nồng độ thấp, bổ sung kẽm 14 ngày và ăn uống bình thường. Hướng dẫn theo Bộ Y tế, WHO và ESPGHAN.

Oresol cho trẻ: pha sai một lần là hại, pha đúng thì cứu được cả đợt bệnh

Cách pha oresol 245 đúng tỉ lệ, lượng uống theo cân nặng và mức mất nước, sai lầm thường gặp khi bù nước cho trẻ tiêu chảy hoặc nôn ói.

Bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy: liều, thời gian và vì sao phải đủ 14 ngày

Kẽm 10–20 mg/ngày trong 14 ngày rút ngắn đợt tiêu chảy và giảm tái phát. Cách chọn dạng bào chế, uống lúc nào và những hiểu lầm thường gặp.

Men vi sinh cho trẻ: chủng nào có bằng chứng, dùng lúc nào cho đáng tiền

Không phải men vi sinh nào cũng như nhau. Saccharomyces boulardii và Lactobacillus rhamnosus GG có bằng chứng trong tiêu chảy cấp và tiêu chảy do kháng sinh.