Bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy: liều, thời gian và vì sao phải đủ 14 ngày
ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026
Kẽm 10–20 mg/ngày trong 14 ngày rút ngắn đợt tiêu chảy và giảm tái phát. Cách chọn dạng bào chế, uống lúc nào và những hiểu lầm thường gặp.
Kẽm làm được gì trong đợt tiêu chảy
Kẽm tham gia tái tạo niêm mạc ruột, phục hồi hoạt tính men tiêu hoá và điều hoà miễn dịch tại ruột. Trong tiêu chảy, kẽm mất theo phân với lượng lớn.
Tổng hợp Cochrane trên trẻ từ 6 tháng trở lên ở vùng có nguy cơ thiếu kẽm cho thấy bổ sung kẽm rút ngắn thời gian tiêu chảy khoảng 10 giờ và giảm tỉ lệ tiêu chảy kéo dài quá 7 ngày.
Liều và cách dùng
Chú ý đọc hàm lượng KẼM NGUYÊN TỐ, không phải khối lượng muối kẽm. Ví dụ viên ghi 'kẽm gluconat 70 mg' chỉ tương đương khoảng 10 mg kẽm nguyên tố — hộp thuốc luôn ghi rõ con số quy đổi này.
Nên uống lúc bụng đói, cách bữa ăn khoảng 1 giờ để hấp thu tốt hơn; trẻ dễ buồn nôn thì cho uống ngay sau ăn cũng chấp nhận được. Uống cách các chế phẩm sắt và canxi ít nhất 2 giờ.
| Tuổi | Liều kẽm nguyên tố | Thời gian |
|---|---|---|
| Dưới 6 tháng | 10 mg/ngày | 14 ngày liên tục |
| Từ 6 tháng trở lên | 20 mg/ngày | 14 ngày liên tục |
Ngoài đợt tiêu chảy thì sao
Bổ sung kẽm kéo dài không phải thuốc bổ dùng quanh năm. Ở trẻ biếng ăn, chậm lớn hoặc hay nhiễm trùng tái đi tái lại, việc bổ sung nên có chỉ định và có thời hạn — thường 1–3 tháng rồi đánh giá lại.
Kẽm liều cao kéo dài gây thiếu đồng, giảm hấp thu sắt. Đây là lý do không tự ý duy trì liều điều trị trong nhiều tháng.
Đưa bé đi khám ngay khi
- Tiêu chảy kèm phân máu hoặc sốt cao
- Trẻ nôn mọi thứ, không uống được kẽm lẫn oresol
- Sụt cân, chậm tăng cân kéo dài
- Tiêu chảy quá 14 ngày
Câu hỏi thường gặp
Bé đang uống men vi sinh, uống kẽm chung được không?
Được, hai thứ không kỵ nhau. Chỉ cần tránh uống kẽm cùng lúc với sắt hoặc canxi liều cao.
Uống kẽm bé bị nôn thì làm sao?
Chia đôi liều trong ngày và cho uống sau ăn. Nếu vẫn nôn ngay sau khi uống trong vòng 15 phút thì cho uống lại một liều; nôn nhiều lần cần cho bác sĩ khám.
Tài liệu tham khảo — Việt Nam
- Bộ Y tế. Quyết định 4121/QĐ-BYT ngày 28/8/2009 — Hướng dẫn xử trí tiêu chảy ở trẻ em.
- Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam, 2016.
Tài liệu tham khảo — Quốc tế
- WHO/UNICEF. Joint Statement: Clinical Management of Acute Diarrhoea, 2004.
- Lazzerini M, Wanzira H. Oral zinc for treating diarrhoea in children. Cochrane Database Syst Rev. 2016;12:CD005436.
- WHO. Zinc supplementation in the management of diarrhoea — e-Library of Evidence for Nutrition Actions.
Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.
Đọc thêm
Tiêu chảy cấp ở trẻ em: xử trí đúng trong 5 ngày đầu
Trẻ tiêu chảy cấp cần bù nước bằng oresol nồng độ thấp, bổ sung kẽm 14 ngày và ăn uống bình thường. Hướng dẫn theo Bộ Y tế, WHO và ESPGHAN.
Oresol cho trẻ: pha sai một lần là hại, pha đúng thì cứu được cả đợt bệnh
Cách pha oresol 245 đúng tỉ lệ, lượng uống theo cân nặng và mức mất nước, sai lầm thường gặp khi bù nước cho trẻ tiêu chảy hoặc nôn ói.
Men vi sinh cho trẻ: chủng nào có bằng chứng, dùng lúc nào cho đáng tiền
Không phải men vi sinh nào cũng như nhau. Saccharomyces boulardii và Lactobacillus rhamnosus GG có bằng chứng trong tiêu chảy cấp và tiêu chảy do kháng sinh.
Táo bón chức năng ở trẻ em: vì sao thụt tháo mãi không hết
Hơn 90% táo bón trẻ em là chức năng. Điều trị cần tháo phân, duy trì thuốc nhuận tràng thẩm thấu nhiều tháng và tập ngồi bô, không phải chỉ ăn thêm rau.