Tẩy giun cho trẻ: mấy tuổi bắt đầu, bao lâu một lần, thuốc nào
ThS.BS. Lê Chí Hiếu · Bác sĩ chuyên khoa Nhi — Khoa Tiêu hoá, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố
Cập nhật 06/09/2026
Hướng dẫn tẩy giun định kỳ cho trẻ từ 12 tháng theo khuyến cáo WHO và Bộ Y tế: liều mebendazol, albendazol, thời điểm lặp lại và cách phòng tái nhiễm.
Ai cần tẩy giun định kỳ
WHO khuyến cáo tẩy giun hàng loạt cho trẻ từ 12 tháng tuổi ở vùng có tỉ lệ nhiễm giun truyền qua đất từ 20% trở lên: 1 lần/năm nếu tỉ lệ 20–50%, 2 lần/năm nếu trên 50%. Nhiều địa phương ở Việt Nam vẫn thuộc nhóm này, trong khi nội thành lớn thì tỉ lệ đã giảm nhiều.
Nếu trẻ sống ở thành phố, ăn chín uống sôi, có thói quen rửa tay tốt thì tẩy giun 1 lần/năm là hợp lý; không cần tẩy 3–4 tháng một lần như quan niệm cũ.
Thuốc và liều
Trẻ dưới 12 tháng chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ. Không dùng cho trẻ đang sốt cao, bệnh cấp tính nặng, hoặc có tiền sử dị ứng với thuốc.
| Thuốc | Liều thông dụng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Mebendazol | 500 mg liều duy nhất, từ 12 tháng tuổi | Nhai hoặc nghiền, không cần nhịn ăn hay thuốc xổ |
| Albendazol | 400 mg liều duy nhất (200 mg cho trẻ 12–24 tháng) | Uống cùng bữa ăn có chất béo giúp hấp thu |
| Giun kim | Lặp lại liều sau 2 tuần | Nên tẩy cho cả nhà cùng lúc |
Giun kim — hay bị nhất mà hay bỏ sót
- Trẻ ngứa hậu môn về đêm, ngủ không yên, gãi nhiều, bé gái có thể ngứa vùng sinh dục.
- Có thể thấy giun trắng nhỏ như sợi chỉ ở hậu môn vào ban đêm.
- Điều trị cả nhà, lặp lại sau 2 tuần vì trứng tồn tại trong môi trường.
- Giặt chăn ga gối bằng nước nóng, cắt móng tay, tập trẻ không mút tay.
Phòng bệnh mới là chính
Thuốc chỉ diệt giun đang có, không ngăn tái nhiễm. Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, ăn chín uống sôi, rửa kỹ rau sống, mang dép khi chơi trên đất — đây mới là phần quyết định.
Đưa bé đi khám ngay khi
- Đau bụng dữ dội, nôn nhiều, bụng chướng sau khi uống thuốc tẩy giun
- Trẻ nôn ra giun hoặc ho ra giun
- Thiếu máu, sụt cân, tiêu ra máu
- Trẻ dưới 12 tháng nghi nhiễm giun
Câu hỏi thường gặp
Tẩy giun có cần nhịn ăn hay uống thuốc xổ không?
Không. Mebendazol và albendazol liều duy nhất uống được bất cứ lúc nào trong ngày.
Trẻ nghiến răng khi ngủ có phải do giun?
Không có bằng chứng cho mối liên hệ này. Nghiến răng ở trẻ thường liên quan mọc răng, khớp cắn hoặc căng thẳng.
Tài liệu tham khảo — Việt Nam
- Bộ Y tế — Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng Trung ương. Hướng dẫn tẩy giun đường ruột tại cộng đồng.
- Bộ Y tế. Dược thư Quốc gia Việt Nam — chuyên luận mebendazol, albendazol.
Tài liệu tham khảo — Quốc tế
- WHO. Guideline: Preventive chemotherapy to control soil-transmitted helminth infections in at-risk population groups, 2017.
- WHO. Soil-transmitted helminth infections — Fact sheet.
Bài viết cung cấp thông tin y khoa phổ thông, không thay thế việc thăm khám, chẩn đoán và chỉ định của bác sĩ. Thuốc kê đơn nhắc tới trong bài chỉ để người đọc hiểu hướng điều trị, không phải lời mời sử dụng.
Đọc thêm
Tiêu chảy cấp ở trẻ em: xử trí đúng trong 5 ngày đầu
Trẻ tiêu chảy cấp cần bù nước bằng oresol nồng độ thấp, bổ sung kẽm 14 ngày và ăn uống bình thường. Hướng dẫn theo Bộ Y tế, WHO và ESPGHAN.
Oresol cho trẻ: pha sai một lần là hại, pha đúng thì cứu được cả đợt bệnh
Cách pha oresol 245 đúng tỉ lệ, lượng uống theo cân nặng và mức mất nước, sai lầm thường gặp khi bù nước cho trẻ tiêu chảy hoặc nôn ói.
Bổ sung kẽm cho trẻ tiêu chảy: liều, thời gian và vì sao phải đủ 14 ngày
Kẽm 10–20 mg/ngày trong 14 ngày rút ngắn đợt tiêu chảy và giảm tái phát. Cách chọn dạng bào chế, uống lúc nào và những hiểu lầm thường gặp.
Men vi sinh cho trẻ: chủng nào có bằng chứng, dùng lúc nào cho đáng tiền
Không phải men vi sinh nào cũng như nhau. Saccharomyces boulardii và Lactobacillus rhamnosus GG có bằng chứng trong tiêu chảy cấp và tiêu chảy do kháng sinh.