Đau bụng tái đi tái lại ở trẻ: phần lớn là đau bụng chức năng

Đau bụng chức năng là gì

Theo Rome IV, đây là nhóm rối loạn tương tác ruột – não: trẻ đau bụng thật sự, nhưng không tìm thấy tổn thương thực thể. Đau thường quanh rốn, kéo dài vài phút đến vài giờ, hay xuất hiện trước giờ đi học hoặc lúc căng thẳng, và không đánh thức trẻ dậy ban đêm.

Nhóm này chiếm phần lớn trẻ đau bụng mạn ở tuổi học đường. Trẻ vẫn tăng cân, khám bụng bình thường, không thiếu máu.

Dấu hiệu cảnh báo — không còn là chức năng

• Đau lệch hẳn về một bên, nhất là hố chậu phải hoặc lan ra sau lưng
• Đau làm trẻ tỉnh giấc ban đêm
• Sụt cân, chậm lớn, sốt kéo dài
• Nôn ói dai dẳng, nôn ra máu, phân đen hoặc có máu
• Tiêu chảy mạn, loét miệng tái phát, đau khớp
• Tiền sử gia đình có bệnh viêm ruột mạn, bệnh celiac

Hướng xử trí

Việc quan trọng nhất là giải thích cho trẻ và gia đình rằng cơn đau có thật, không phải trẻ giả vờ, và không phải dấu hiệu của bệnh nguy hiểm. Riêng điều này đã giảm đáng kể tần suất cơn đau.

Duy trì nhịp sinh hoạt: ăn đúng bữa, đủ chất xơ và nước, ngủ đủ, vận động, hạn chế màn hình buổi tối. Trẻ vẫn đi học bình thường — nghỉ học vì đau lại củng cố cơn đau.

• Thuốc chống co thắt như trimebutin có thể dùng đợt ngắn khi cơn đau nhiều, theo chỉ định bác sĩ.
• Simethicon giúp khi bụng chướng hơi rõ.
• Không dùng kháng sinh, không tẩy giun lặp lại nhiều lần, không tự dùng thuốc giảm đau nhóm NSAID kéo dài.